


De 22 taken van de brandweer
|
Ministeriële omzendbrieven van 29 november 1967 en 17 februari 1970 |
Naast brandbestrijding (schoorsteenbrand,
keukenbrand, magazijnbrand, ...) zijn er voor de brandweer 22 taken weggelegd:
- Het vervoer van
en zorg verlenen aan een verstikte of aan een drenkeling met gebeurlijk
toedienen van zuurstof.
- Dit betreft meestal
inzittenden van een te water geraakt voertuig. Duikers zoeken dan de auto en
de drenkelingen om te kunnen helpen. Soms moeten de slachtoffers alleen
bevrijd worden, soms moeten ze ook daadwerkelijk verzorgd worden.
- Interventie bij
ramp of overstroming.
- Bij een ramp zal de
brandweer, indien mogelijk, een eerste hulpverlening toedienen of helpen bij
onmiddellijke evacuatie van mensen uit de omgeving.
- Hulp verlenen bij
een ontploffing.
- Een ontploffing kan
ontstaan door een gaslek. In een woning die vol hangt met gas, is de minste
vonk voldoende om de hele boel in de lucht te laten vliegen. Wanneer er een
ontploffing gebeurt, kunnen er zich slachtoffers bevinden onder het puin. De
brandweer zal het puin opruimen zodat de slachtoffers bevrijd kunnen worden.
Jammer genoeg vallen er bij ontploffingen vaak veel gekwetsten, soms ook
doden.
- Een persoon
bevrijden die in een lift is ingesloten.
- Het kan gebeuren dat
een lift geblokkeerd zit. De brandweer gebruikt verschillende sleutels om de
liftkooien te laten bewegen. Soms moeten de remmen van de lift manueel
bediend worden. Indien het niet lukt om de kooi te laten zakken, dan zal de
brandweer de liftdeur openbreken om zo de opgesloten persoon te bevrijden.
- Het bevrijden van
een op een dak gevlucht persoon.
- Bij branden zie je heel
vaak dat mensen naar het dak vluchten. Doordat ze via de trappen of
nooduitgangen niet uit het gebouw geraken, is het vluchten naar het dak dan
ook de enige mogelijkheid. Van zodra die persoon opgemerkt wordt, zal de
brandweer een springzeil klaarzetten. Van op het dak kan die persoon zich
redden door in het zeil te springen.
- Het bevrijden van
een onder puin of afbraak bedolven persoon.
- Vooraleer
brandweermannen een persoon kunnen bevrijden bijvoorbeeld door een
instorting, ondersteunen ze het huis door balken en verwijderen ze het puin.
Pas nadat een doorgang is gemaakt, kan het slachtoffer gezocht en bevrijd
worden.
- Het bevrijden van
een in of onder een voertuig geklemd persoon.
- Wanneer een slachtoffer
in een voertuig geklemd zit, zal de brandweer het dak van het voertuig met
een hydraulische schaar opensnijden. Indien het slachtoffer zich onder het
voertuig bevindt, tillen ze het voertuig op. Hierbij is de brandweer heel
voorzichtig, want een auto is heel zwaar, waardoor een slachtoffer
verpletterd kan worden.
- Het dringend
vervoeren van een zieke of van een slachtoffer van een ongeval.
- Sommige korpsen hebben
zelf een ambulance in dienst. Van zodra er iets gebeurd is (met
slachtoffers), zal de ziekenwagen van de dienst (de brandweer of het
ziekenhuis) die het dichtst bijgelegen is, zorgen voor het transport. Hier
volgt een voorbeeld: er is een ongeval gebeurd waarbij er 2 gewonden vielen.
Op 1 km van het ongeval is er een brandweerdienst met ambulance. Tien
kilometer verder bevindt zich het ziekenhuis. De ziekenwagen ván de
brandweer zal de slachtoffers naar het ziekenhuis brengen. Indien de wagen
van het ziekenhuis komt, zal er veel meer tijd verloren gaan. Door de
ambulance kunnen de verplegers (dit zijn ook brandweermannen) bij een
ongeval de eerste hulp toedienen met de nodige apparatuur ter beschikking.
- Het ophalen van
een persoon uit het kanaal, vijver, waterloop.
- Dit betreft meestal
inzittenden van een te water geraakt voertuig. Duikers zoeken dan de auto en
de drenkelingen om te helpen. Soms moeten de slachtoffers alleen bevrijd
worden, soms moet men ze ook daadwerkelijk verzorgen. Er kunnen zich ook
mensen in het water bevinden, die niet kunnen zwemmen. Ook hier zal de
brandweer die mensen redden.
- Het bevrijden van
een geëlektrocuteerd persoon.
- Sommige mensen springen
heel onvoorzichtig om met elektrische draden. Een verkeerde handeling kan
leiden tot elektrocutie. Peuters, kleuters en schoolkinderen kennen hiervan
het gevaar niet. Heel dikwijls zijn ze nieuwsgierig wat het stopcontact is
en steken er onbewust hun vingers in, wat een elektriciteitsschok tot gevolg
heeft. In enkele gevallen is zo’n elektrocutie zo erg dat het slachtoffer
verzorgd moet worden. Soms moet het slachtoffer gereanimeerd worden, want
een schok door je lichaam kan een hartstilstand tot gevolg hebben.
- Het bevrijden van
een rioolwerker (verstikking in riool).
- In een riool ruikt het
niet lekker. Ook komen er gassen vrij. Wanneer een rioolwerker hierop niet
voorzien is, kan hij in ademmoeilijkheden geraken. Hij kan de gassen
inademen en wanneer hij dan niet op tijd de uitgang vindt, kan de
rioolwerker zelfs dreigen te stikken. Hier zal een brandweerman dus zelf het
slachtoffer eruit moeten halen. Met persluchtmaskers zullen ze de werker
zoeken en indien mogelijk trachten te redden door hem ter plaatse lucht te
laten inademen. Lukt dit niet, dan zullen de brandweermannen de man uit de
riool moeten dragen en verzorgen.
- Het opruimen van
een belemmering op de rijweg met gevaar voor personen of goederen.
- Meestal zijn dit
losgeraakte ladingen van vrachtwagens die niet goed vast gemaakt zijn. De
ladingen die op de openbare weg liggen, worden door de brandweer verwijderd
en weggevoerd. Vloeistoffen worden, indien mogelijk, overgetankt in een
andere tank. Vrijgekomen niet-schadelijke stoffen spuiten de brandweerlieden
weg, maar de schadelijke vloeistoffen dienen verwijderd te worden met
speciale technieken (oplossende of opslorpende produkten).
- Bij stormweer kunnen
losgerukte takken of omgewaaide bomen heel wat schade aanrichten. Zo kunnen
die ook op de openbare weg terechtkomen, waardoor het verkeer niet verder
kan rijden. Hier zal de brandweer de takken en bomen met zagen in stukken
snijden en verwijderen zodat de rijweg terug vrij komt.
- Neutraliseren van
een laag koolwaterstoffen of een zuur.
- Lekken veroorzaakt door
illegale lozingen of door tankwagens worden geneutraliseerd en verwijderd.
Hiervoor zal de brandweer een gasbeschermend of zuurbestendig pak gebruiken.
- Het bevrijden van
een persoon met een van de ledematen gekneld in een machine.
- Het kan gebeuren dat
een persoon met een lichaamsdeel gekneld zit in een machine. De brandweer
zal proberen de machine manueel te bedienen om de persoon te bevrijden.
Wanneer die persoon niet direct bevrijd kan worden, zal de brandweer de
onderdelen van de machine demonteren. Stuk per stuk worden delen weggehaald
of afgebroken net zolang tot de persoon kan bevrijd worden.
- Oververhitte
verwarmingsketel.
- Door een defect kan een
verwarmingsketel constant branden. Daardoor kan de ketel oververhit raken,
met alle gevolgen vandien natuurlijk. De ketel kan ontploffen.
- Ontsnapping van
stoom in een gebouw.
- Idem als vorige taak.
Hier moet de brandweer opletten voor brandwonden. Door de hete lucht kan een
gas ontploffen.
- Het leegpompen
van een kelder ingevolge overstromingen of lekkage aan de waterleiding die
onder de openbare weg geïnstalleerd is.
- Grote stormen kunnen
overstromingen of volgelopen kelders met zich meebrengen. Water kan heel
veel schade veroorzaken aan diepvriezers of meubels. Ook doordat huizen
lager gelegen zijn dan de oppervlakte, kunnen ze last hebben van
wateroverlast. Met behulp van pompen wordt het water weggezogen.
- Interventie in
een gebouw bij lekkage van schadelijke gassen.
- Plots kan er in een
bedrijf een gaslek ontstaan. De arbeider die dit opmerkt, slaat direct
alarm, zodat alle mensen uit het gebouw kunnen vluchten. Ook wordt de
brandweer verwittigd die het lek zal opzoeken. Van zodra het lek gevonden is,
proberen ze het lek te dichten. Hierbij moeten ze heel voorzichtig te werk
gaan, want de kans op ontploffing is groot.
- Interventie voor
een vliegtuig dat in moeilijkheden verkeert.
- Het komt voor dat een
vliegtuig in moeilijkheden is. Vanuit het vliegtuig kan gemeld worden dat de
piloot een noodlanding moet maken. De brandweer van de stad waar het
vliegtuig zal landen, zorgt ervoor dat het "plaats" heeft om te landen. Dit
kan een grote weide of een autosnelweg zijn, die dan wordt vrijgehouden. Het
vliegtuig tracht dan hierop te landen. Doordat de hulpdiensten reeds
aanwezig zijn, kan direct hulp worden geboden.
- Bij neergestorte
vliegtuigen zal de brandweer de slachtoffers bevrijden, verzorgen en
evacueren.
-
Het verdelgen van
wespennesten en verwijderen van bijenzwermen.
- Tijdens de zomer kunnen
mensen heel veel last hebben van wespen. Het is heel belangrijk dat je niet
zelf probeert om het nest te verwijderen, want dit zou heel veel last tot
gevolg kunnen hebben. Daarom roepen ze best de hulp in van de brandweer. Die
zal de wespennesten verwijderen door het vernevelen van
een vloeistof, zodat de wespen gedood worden. Daarna wordt het nest
verwijderd en vernietigd.
- Luchtverversing
van lokalen waar rook, gas, koudmakend mengsel is binnengedrongen.
- Bij brand in een
gesloten gebouw kan de rook niet weg. Die rook verwijdert de brandweer door
lucht in het gebouw te blazen met behulp van een overdrukventilator. Bij een
gaslek zoeken ze dit op en trachten het te dichten.
- Opsporen van een
radioactieve bron die gevaar voor de bevolking kan opleveren.
- Met behulp van speciale
meetapparatuur (pendosismeter, alarmdosismeter, alarmdosistempometer, ...)
kan de brandweer radioactieve bronnen opsporen.
Naast deze 22 "officiële" taken zijn er nog 3
bijkomende activiteiten, die tevens onder de prestaties van de vrijwillige
brandweerman worden beschouwd:
- Blussingswerken.
- Waterverdeling aan de
lokale bevolking waarvoor een waterverdelingsnet onbestaande, gebrekkig of
ondoeltreffend is.
- De maandelijkse
verplichte oefeningen met het oog op het inoefenen van de hierboven opgesomde
interventies.
